07/12/2016

Lãnh đạo các nước điện đàm ngoại giao thế nào?

Không ít người tò mò về một số thủ tục thường được thực hiện để các cuộc điện đàm giữa các lãnh đạo thế giới diễn ra như thế nào để tránh trục trặc hoặc hiểu lầm. 
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump gọi điện thoại trên máy bay riêng năm 2000. Ảnh: Washington Post. 

Theo New York Times, các đồng minh nước ngoài của Mỹ "đang gọi vào Tháp Trump" trong những ngày sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ. Truyền thông và người dân trên thế giới càng ngạc nhiên hơn khi Tổng thống Trump thông báo mới điện đàm với lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn. Cuộc điện đàm này của ông Trump đã phá vỡ quy tắc ngoại giao 40 năm qua của Mỹ với Đài Loan. Bởi lẽ, gần 40 năm nay, chưa từng có một Tổng thống Mỹ công khai điện đàm với lãnh đạo Đài Loan.
Không ít người tò mò về một số thủ tục thường được thực hiện để các cuộc điện đàm giữa các lãnh đạo thế giới diễn ra như thế nào để tránh trục trặc hoặc hiểu lầm. Dưới đây là một số quy tắc khi điện đàm giữa các nguyên thủ quốc gia:
"Xin chào, cho tôi nói chuyện với Tổng thống Putin/Obama?"
Tổng thống Barack Obama trò chuyện qua điện thoại tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng. Ảnh: Getty.
"Xin chào, cho tôi nói chuyện với Ngài Tổng thống?" - đây không phải là một câu mà nhân viên tổng đài nghe được từ một nhà lãnh đạo thế giới. Trên thực tế, để hai nguyên thủ bắt đầu cuộc điện đàm thì công tác chuẩn bị cho cuộc gọi ngoại giao giữa hai bên đã phải được các nhân viên hoàn tất từ trước.
"Khi hai nước có quan hệ mật thiết thì đơn giản là phòng hội nghị bên này chỉ cần gọi bên kia và thông báo lãnh đạo muốn nói chuyện", Stephen Yates - Phó cố vấn An ninh quốc gia của cựu Phó Tổng thống Mỹ Dick Cheney tiết lộ.
Nếu hai quốc gia không thường xuyên liên lạc với nhau thì trước tiên đại sứ có thể đại diện cho lãnh đạo nước mình gửi đề nghị chính thức. Họ sẽ nêu ra nội dung trò chuyện và nếu đạt sự đồng thuận thì nội dung đó sẽ được đưa vào lịch trình.
Các lãnh đạo thế giới thường được báo cáo ngắn gọn trước khi trò chuyện với nhau. Tại Mỹ, Tổng thống sẽ nhận được hồ sơ từ Hội đồng An ninh quốc gia (NSC), cơ quan cố vấn chủ chốt về các chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia.
Nếu là một cuộc gọi xã giao thì thông tin được cung cấp sẽ mang tính cơ bản nhất, gồm chi tiết người liên lạc, 2 - 3 điểm quan trọng của cuộc nói chuyện. Cũng có thể nhắc nhở là cần hỏi thăm thông tin cá nhân, như về chồng hoặc vợ đang bị ốm.
Nếu là vấn đề nhạy cảm thì NSC sẽ đề xuất gặp mặt ngắn để báo cáo, rồi cùng lắng nghe cuộc gọi.
Chỉ có hai nhà lãnh đạo nói chuyện qua điện thoại với nhau?
Các nhà lãnh đạo thế giới thường có nhiều người cùng nghe cuộc điện đàm của họ, trong đó có trợ tá và phiên dịch viên. Ngay cả khi nhà lãnh đạo của 2 bên thông thạo ngôn ngữ khác thì họ vẫn thường chọn tiếng mẹ đẻ.
"Đôi khi đó là lòng tự hào dân tộc nhưng cũng là để tránh hiểu lầm", Kevin Hendzel - cựu chuyên gia ngôn ngữ từng làm việc ở Nhà Trắng.
Người phiên dịch cho Tổng thống phải qua kiểm tra an ninh, kiểm tra lý lịch và thậm chí phải trải qua bài kiểm tra nói dối trước khi họ tiếp cận thông tin nhạy cảm liên quan đến ngoại giao cấp cao.
"Phải mất rất nhiều thời gian để một phiên dịch viên đạt đến trình độ để có thể tham gia vào cuộc điện đàm giữa lãnh đạo các nước. Họ phải là chuyên gia trong nhiều lĩnh vực...", ông Hendzel tiết lộ.
Đường dây nóng
Đường dây nóng Moscow - Washington, thường được biết đến với tên gọi "điện thoại đỏ", là một hệ thống đặc biệt, được đảm bảo an ninh cao độ, cho phép lãnh đạo hai nước Nga - Mỹ liên lạc trực tiếp.
"Không giống như tưởng tượng, đó không phải là điện thoại. Đường dây này được sử dụng để gửi văn bản và hình ảnh (bản đồ, biểu đồ). Nó được lắp đặt sau cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962 khi hai nước đang đến gần một cuộc chiến tranh hạt nhân. Hiện nó vẫn là một kênh mở, cho phép hai bên liên lạc ngay lập tức nếu cần. Bởi lẽ, khi nói đến tên lửa hạt nhân, mọi thứ được tính bằng phút", ông Hendzel chia sẻ.